Aktualności

Wystawa Marjańska (pisownia oryginalna) była bardzo urozmaicona, poza oryginalnymi dziełami malarskimi i rzeźbiarskimi znanych mistrzów znalazły się setki obrazów ludowych, sztychów, medali i medalików, książek i innych eksponatów. A wszystko ku czci Matki Boskiej. Komitet wystawy stanowili: ksiądz dyrektor Franciszek Olejniczak, ksiądz Stefan Tabor i dyrektor Władysław Stachowski. Z okazji Wystawy Marjańskiej wydano specjalny zeszyt „Kroniki Gostyńskiej” poświęcony czci Matki Boskiej w Gostyniu, który zawierał liczne ryciny oraz artykuły księdza Tabora i księdza prefekta Szymańskiego.

W „Orędowniku powiatu gostyńskiego” wydanym w dniu 27 maja 1931 roku profesor Władysław Kołomłocki pisał: ”Szczęśliwą mieli myśl inicjatorowie wystawy, X. Dyr. Olejniczak, O. Tabor i p. Dyr. Wł.. Stachowski, realizując ją w okresie Zielonych Świąt w pięknych salach naszego gimnazjalnego gmachu. Nie wchodząc już bowiem w rozważania na temat potrzeby kulturalnych wystąpień w dobie materializacji życia, muszę podnieść, że impreza tego rodzaju – krzepi ducha katolickiego, wzmacnia siły wewnętrzne i myśli skierowuje wzwyż, kędy panuje spokój, cisza, ukojenie i wieczne szczęście, unaocznione w słodkiem obliczu Naszej Najświętszej Orędowniczki. Toteż po salach „wystawy” stąpa człowiek w nabożnym nastroju, oderwany od szarzyzny życia codziennego, pogrążony niemal w mistycznej zadumie. Jakżeż inaczej może on myśleć, skoro z każdej ściany, z każdej gablotki tych szczelnie zapełnionych pięciu sal – idzie ku duszy jego potężny prąd głębokiej wiary i szeroki strumień kultu do Królowej Korony Polskiej, Naszej Matki Najumiłowańszej, którą nasz naród obrał sobie za patronkę, ukochawszy nad wszystko w świecie.”

Aula Gimnazjum w Gostyniu zmieniła się w galerię obrazów. Ustawiono ołtarz, który ozdobili księża oratorianie ze Świętej Góry, w jego centralnym miejscu znalazła się kopia niedawno ukoronowanego Cudownego Obrazu Matki Boskiej Świętogórskiej wykonana przez artystę Władysława Drapiewskiego specjalizującego się w malarstwie sakralnym, znanego z tworzenia polichromii oraz obrazów, w tym kopii wizerunków maryjnych. Przy ołtarzu prezentowano dwa ornaty, jeden z Godurowa (własność hrabiego Żółtowskiego), drugi z Żytowiecka (własność księdza proboszcza Stefana Dąbrowskiego). Ponadto w auli zaprezentowano obrazy i obrazki: Matka Boska Starogostyńska (ks. radca Sobkowski), Matka Boska z Dzieciątkiem – szkoła włoska (wł. senatora Stanisława Karłowskiego z Szelejewa), Matka Boska autorstwa Józefa Brodowskiego (wł. Senatora Stanisława Karłowskiego z Szelejewa), Madonna z Dzieciątkiem i św. Janem (wł. Stanisława Karłowskiego z Szelejewa), Matka Boska z Dzieciątkiem ((wł. Stanisława Karłowskiego z Szelejewa), Wniebowzięcie Matki Boskiej autorstwa Otto Seitza (wł. rodziny Wańkowiczów z Jerki), Zwiastowanie Najświętszej Marii Panny autorstwa Szymona Czechowicza (wł. rodziny Wańkowiczów z Jerki), Trzej królowie (wł. rodziny Wańkowiczów z Jerki), Święta Rodzina ze św. Janem (wł. księcia Czartoryskiego z Rokosowa), Madonna autorstwa Francesco Selimena (wł. księcia Czartoryskiego z Rokosowa), Matka Boska autorstwa Leona Henryka Kaplińskiego (księcia Czartoryskiego z Rokosowa), Matka Boska wybawicielka Jeńców (wł. Potworowskich z Goli), Matka Boska – szkoła włoska (wł. rodziny Kicińskich z Poznania), Matka Boska (wł. Marii Kornobis z Gostynia), Matka Boska Różańcowa jako Opiekunka kościoła świętego Jana Styki (wł. parafii w Strzelcach Wielkich), Święta Rodzina – szkoła holenderska (ks. proboszcz Koczwara ze Skoraszewic), Madonna autorstwa Mariana Jaroczyńskiego (wł. rodziny Kurnatowskich z Gościeszyna), Matka Boska Bolesna (wł. hrabiny Mycielskiej z Gębic), Panna z Dzieciątkiem (wł. hrabiny Mycielskiej z Gębic), Matka Boska z Dzieciątkiem (wł. księdza Franciszka Olejniczaka), Święta Rodzina – szkoła włoska (wł. Taczanowskich z Podrzecza), Święta Rodzina ze św. Janem (wł. Ponikiewskich z Drobnina), Matka Boska (wł. księdza Nowakowskiego z Poznania), Matka Boska (Muzeum Ziemi Kościańskiej, Lubiń), Madonna– kopia Rafaela (wł. hrabiny Żółtowskiej z Godurowa), Zwiastowanie Najświętszej Marii Panny (wł. hrabiny Żółtowskiej z Godurowa), Matka Boska – szkoła włoska (wł. hrabiny Żółtowskiej z Godurowa), Matka Boska Ostrobramska (wł. rodziny Woziwodzkich z Gostynia), Matka Boska – XIX wiek (wł. księdza prefekta Stanisława Szymańskiego z Gostynia), Święta Rodzina (wł. księdza Władysława Służałka ze Świętej Góry), Matka Boska (wł. księży oratorianów), Matka Boska wg Guido Reniego (wł. księdza dziekana Szreybrowskiego), Matka Boska w Podkamieniu (wł. rodziny Mycielskich z Wydaw), Matka Boska z kaplicy w Zalesiu (wł. Karola Stablewskiego z Zalesia). Na wystawie znalazły się cztery sztandary z wizerunkami Matki Boskiej z kółek rolniczych w Gostyniu, Siemowie, Pępowie i Strzelcach Wielkich.

Swoje miejsce w auli znalazły także drewniane figury: Matka Boska Królowa Niebios (wł. parafii kościańskiej), Matka Boska (wł. parafii farnej w Gostyniu), Pieta (wł. parafii farnej w Gostyniu), Pieta z XV wieku (wł. parafii farnej w Gostyniu), Matka Boska Bolesna z XV wieku (wł. parafii w Domachowie), Matka Boiska, którą miał ksiądz Ledóchowski w więzieniu ostrowskim (wł. Lipskich z Lewkowa), Matka Boska – gotyk (wł. parafii kościańskiej), Matka Boska Królowa Niebios (wł. Lucjana Michałowskiego z Poznania). Zaprezentowano ponadto metalową nasadę do sztandaru w formie statuy Matki Bożej (wł. hrabiego Żółtowskiego), w oszklonej szafce plakietę i trzy figury renesansowe (wł. Lucjana Michałowskiego z Poznania), statua matki Boskiej z kości słoniowej (wł. Marii Kornobis z Gostynia), Matka Boska Nieustającej Pomocy (wł. rodziny Krzysztoporskich), Matka Boska Kijowska – srebrny ołtarzyk (wł. rodziny Krzysztoporskich), plakieta z Matką Boską Częstochowską (wł. rodziny Krzysztoporskich), Mater Doloresa (wł. hrabiny Żółtowskiej z Godurowa), miednica chrzcielna, kapliczka metalowa z Matka Boską Niepokalanie Poczętą (wł. rodziny Lossow z Grabonoga), Matka Boska Bolesna (wł. pana Nowickiego).

W dziewięciu gablotkach pokazano skarby kultu marjańskiego: książki, broszury, obrazki, różańce, figurki, ryngrafy, krzyże, płyty do cynkografii, monety, medale, pierścionki, butelki do wody święconej, modlitewniki, medaliony i wota (ze Starego Gostynia i Borku), rzeźby, szkaplerze, koronki, kapliczki, tryptyki i kropielniczki.
Księża oratorianie ze Świętej Góry pokazali bogaty zbiór ksiąg i dokumentów z klasztoru: oryginalny dekret Komisji Duchownej z 1512 roku, pierwszy opis Cudownego Obrazu Matki Boskiej z 1671 roku, kronikę klasztorną, spis łask Matki Boskiej, Summa aurea (dzieło o Matce Boskiej w 13 tomach z 1862 roku), księgę Bractwa Różańcowego i dzieło św. Bernarda.

Jedna z sal lekcyjnych zapełniona została zbiorami dyrektora Władysława Stachowskiego, który na wystawę przekazał 95 książek, 800 medalików, 335 obrazków, wizerunków cudownych obrazów Matki Bożej oraz 10 oryginalnych sztychów. Obok kolekcji Stachowskiego pokazano małą figurkę Matki Boskiej Nieustającej Pomocy od księdza Zaremby z Mchów oraz kolekcję ze zbiorów księdza prałata Formanowicza z Gniezna. Wystawę wzbogaciły bogate kolekcje numizmatyczne Zygadłowskiego z Poznania, księdza Woronieckiego z Dzięczyny oraz z Muzeum Ziemi Kościańskiej w Lubiniu. W osobnej Sali znalazła się kolekcja 20 obrazów odnosząca się do kultu Matki Boskiej Częstochowskiej i kapliczka w formie sanktuarium. Ponadto zaprezentowano obrazy Matki Boskiej Boreckiej, Matki Boskiej Piekarskiej, Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej, Matki Boskiej Gostyńskiej, Matki Boskiej Dominikańskiej, Matki Boskiej Nieustającej Pomocy autorstwa malarza Tadeusza Kołomłockiego oraz Matki Boskiej z Muzeum Ziemi Kościańskiej. Osobno przedstawiono ikony prawosławne, wśród których uwagę zwracała barwna kapliczka Potworowskich z Goli. Pokazano wizerunki Matki Boskiej na znaczkach pocztowych z kolekcji Władysława Kołomłockiego. W kolejnym pomieszczeniu były zaprezentowane obrazy olejne na płótnie, drzewie i blasze, sztychy (miedzioryty i staloryty), drzeworyty, litografie, pastele i lubryki, akwarele, obrazy piórkowe (tusz), porcelanę, obrazy witrażowe, gobelinowe i haftowane, mnóstwo fotografii, ciekawy tryptyk, niestety nieukończony z powodu tragicznej śmierci na wycieczce szkolnej profesora Stefana Kołomłockiego ze Środy. Zwiedzający zwrócili uwagę na kolejne obrazy: Zwiastowanie autorstwa Stefana Kołomłockiego, Matka Boska Królowa Korony Polskiej malarza Piotra Stachiewicza z kolekcji Potworowskich z Goli, Madonna – pastel Józefa Unierzyskiego (wł. Mieczysława Hejnowicza z Gostynia), Madonna – kopia pędzla Ludwika Sehra z Gostynia, 4 witraże „Polichromii” z Poznania, mnóstwo starych sztychów, a wśród nich zbiór „Litanja loretańska” ze zbiorów księdza Nawrockiego i majoliki (wyroby ceramiczne z gliny pokrytej białym, nieprzezroczystym szkliwem cynowym, bogato zdobione, rodzaj fajansu produkowanego we Włoszech od XV do XVII wieku) z kolekcji Potworowskich z Goli i senatora Karłowskiego z Szelejewa, a także obrazek gobelinowy (wł. Marii Dabińskiej), obrazek wyszywany haftem perełkowym (wł. kierownika szkoły Szczepana Kaczmarka), gablotka z książkami i drukami (wł. Muzeum Ziemi Kościańskiej).

Władysław Kołomłocki tak podsumował wystawę na łamach ”Orędownika powiatu gostyńskiego”: „Jeśli mam być szczerym – muszę napisać, że „Wystawa marjańska” przeszła moje najśmielsze przewidywania. Była tak bogatą, tak obficie zaopatrzoną w to wszystko, co uwypuklić mogło Cześć, jaką społeczeństwo polskie żywi do swej Opiekunki Najświętszej – że mogła zadowolić nawet najwybredniejsze wymagania. Nic też dziwnego, że wszyscy którzy ją zwiedzili, wychodzili bardzo zadowoleni i pokrzepieni na duchu. Inicjatorom „Wystawy” należy się głęboka wdzięczność i wielkie uznanie za myśl wspaniałą i za ten kolosalny trud, jakiego się podjęli. Wystawę zwiedzili i wielcy i mali, uczeni i prostaczkowie, a choć nie wszyscy ją widzieli, którzy ją widzieć powinni – niemniej przeto tym obecnym na długie lata pozostanie ona w pamięci, jako coś pięknego, podniosłego i pokrzepiającego. Wielki trud zatem nie poszedł na marne!”.
Poniżej prezentujemy klika zdjęć z wystawy.

Czytając jak przebiegała i co na niej pokazano, nasuwa się pytanie, gdzie te wszystkie dzieła sztuki, pamiątki kultu Matki Bożej obecnie się znajdują, bo niestety już takiej wystawy w Gostyniu zapewne nie da się odtworzyć.

Info: Maciej Gaszek & Mariusz Sobecki (GaSo)